Wie wil versnellen, moet kwalitateit organiseren
We willen in Nederland sneller bouwen. Meer woningen, kortere procedures en gemeenten die meer vergunningen kunnen behandelen. Maar als we echt willen versnellen, moeten we ook kijken naar wat er aan de voorkant van het vergunningproces gebeurt.
In de rechtspraak vinden we het heel normaal dat voor bepaalde procedures een advocaat nodig is. Niet alleen omdat complexe zaken deskundigheid vragen, maar ook omdat een rechtbank efficiënt moet kunnen functioneren. De rechter moet zich kunnen richten op de zaak zelf, en niet op het steeds opnieuw compleet krijgen van een gebrekkig dossier. Waarom stellen we diezelfde logica niet voorop bij het maken van plannen voor onze fysieke leefomgeving?
Als voorzitter van omgevingscommissies en kwaliteitsteams zie ik grote verschillen tussen plannen die door geregistreerde professionals, architecten en stedenbouwkundigen, worden voorbereid en plannen waarbij die deskundigheid ontbreekt. En eerlijk gezegd: toen ik met dit werk begon, had ik niet verwacht dat dit zó vaak zou voorkomen.
Plannen zonder kundige begeleiding komen veel vaker terug. Stukken zijn vaak niet compleet, belangrijke uitgangspunten zijn onvoldoende onderzocht of de indiener kent de route en vereisten onvoldoende. Het gevolg: extra vragen, aanvullingen, nieuwe tekeningen en nieuwe beoordelingsrondes.
Dat kost niet alleen de initiatiefnemer tijd. Ook vergunningverleners, stedenbouwkundigen en omgevingscommissies zijn er tijd aan kwijt. Juist die capaciteit is schaars en hebben we hard nodig om de woningbouw te versnellen.
Daar ligt wat mij betreft een kans die we te weinig benutten. Maak het verplicht dat vergunningplichtige plannen worden opgesteld en begeleid door een geregistreerde architect en, waar de ruimtelijke schaal daarom vraagt, een geregistreerde stedenbouwkundige. Niet om een extra drempel op te werpen. Juist om drempels weg te nemen.
Een professional kent de regels, kent het proces en weet welke informatie nodig is om een plan goed te kunnen beoordelen. Maar belangrijker: een architect of stedenbouwkundige heeft de kennis en verantwoordelijkheid om een plan niet alleen vergunningrijp, maar ook ruimtelijk goed te maken.
Natuurlijk lossen we daarmee niet alle problemen in de woningbouw op. Maar het is wat mij betreft wel laaghangend fruit: een relatief eenvoudige keuze die onnodige herstelrondes kan voorkomen, schaarse gemeentelijke capaciteit beter benut en tegelijkertijd de kwaliteit van onze leefomgeving kan vergroten.
We zoeken voortdurend naar ingewikkelde manieren om de woningbouw te versnellen. Misschien ligt een deel van de oplossing verrassend dichtbij. Vanuit mijn rol zie ik iedere keer opnieuw hoeveel verschil deskundigheid aan de voorkant kan maken. Daarom mijn oproep: organiseer en verplicht kwaliteit aan de voorkant, zodat de schaarse tijd van initiatiefnemers, gemeente en adviseurs nuttig wordt besteed.
Valerie Koppelle. Als architect en stedenbouwkundige ben ik gefascineerd door de gebouwde omgeving, en vooral door de sociale impact die gebouwen en stukjes stad hebben op mensen.
In een reeks posts deel ik mijn observaties over hoe we samen de stad maken. Over kwaliteit en snelheid, over de rol van architecten en stedenbouwkundigen en over hoe we als beroepsgroep meer als team kunnen werken in plaats van tegenover elkaar.
Juist nu de druk om sneller en goedkoper te bouwen groot is en kwaliteit soms als eerste onder druk komt te staan, vind ik het belangrijk om het gesprek daarover te voeren. Want een stad maken is meer dan gebouwen realiseren. Het gaat over de plekken waar we samen leven.